Beste familie en vrienden,
Wij zijn bijna eind januari 2010 en onze wensbrief is naar jullie nog niet verstuurd!
UMWAKA MUHIRE, allerbeste wensen vanuit Burundi aan jullie persoonlijk en al jullie geliefden en waarom niet aan de minder geliefden.
In december, kort na de komst van Wally en Cathy (hun boeiend verslag staat te lezen op de website) zijn wij naar België teruggekomen op 17 december omdat de Belgische Technische Coöperatie hield eraan Réginald aanwezig te zien om zijn hervorming en de 10 jaar bestaan van de BTC CTB te vieren. Er waren talrijke aanwezigen , Prinses Mathilde , de Ministers opvolgers van Réginald en onze nieuwe wereldfiguur, Herman Van Rompuy die een opgemerkte speech gaf over de Europese Ontwikkelingssamenwerking en eindigde met een persoonlijke boodschap aan Réginald. Deze eenvoudige maar gevoelde woorden van Herman hebben hem deugd gedaan.
Ik heb het niet kunnen laten het vliegtuig ook te nemen om bij de familie Kerstmis te vieren. Het was weer lopen en doen en wij hebben niemand van jullie kunnen zien. We moesten dringend terug naar Bujumbura om onze eigen kinderen te kunnen ontvangen !!!. Nathalie, Dimitri, Bénédicte en Geoffrey zijn aangekomen de 28 en 29ste december. Grégory en Winny waren niet met hen maar ze zullen in oktober afkomen. Via skype mochten wij elke dag Lili, Camille en Pauline op het scherm zien. Wat een droom als ik vergelijk met de vroegere lange afwezigheden van Réginald (AZG oorlogszenddingen), zonder gsm , zonder directe contacten.
Hun 10 dagen zijn ook zeer goed afgelopen, zij hebben het land bezocht met ons allen, Rumonge, Nyanza Lac in het zuiden langs het meer, dan Muyinga en Kirundo in het noorden van het land. Daar logeerden we bij de Zusters Annunciaten. Het was dezelfde weg waar we eind 2008 verdwaalden in bananenplantages, in het pikkedonker en 1,5 uur deden om amper 9 km af te leggen… Het was goed maar rudimentair (geen lopend water,kaarslicht..). Het voornaamste bleef het prachtig zicht op het ‘vogelmeer’ waar we met de kinderen en een paar artisanale bootjes een tocht maakten en de zonsondergang konden bewonderen.
s’Anderendaags bezochten we met de lokale artsen en mijn BTC collega uit Niger, Dr Abdoulaye, het provinciaal ziekenhuis van Kirundo alsook een ‘centre de santé’? De harde realiteit van een bijzonder precaire gezondheidszorg waarvoor precies de steun van de bTC gedurende 4 en meer jaar aan de gang is. Daarnaast konden we efkens rijden naar een fabriek van ’champagne d’ananas’ 12 graden sterk, en gerund door een pater. Het bijzonder hygienisch fabriekje produceert ook naar alle kwaliteitsnomen zonnebloemolie. Hypergezond voor het baksel. De startende projecten van Gaston werden natuurlijk niet vergeten in de bezoekagenda.
Op gebied van ‘AHD’ (aide humanitaire contre la délinquance ) gaat het af en toe wat moeizaam aan toe. De rijdende taximoto is gestopt met rijden!! Spijtig genoeg geen succes. Het zijn goede periodes geweest en slechte. De aangeduide chauffeurs kregen hun rijbewijs niet (zie verder). Dus hebben wij beroep moeten doen op iemand anders dan onze mensen. De ene was niet eerlijk, de andere kreeg voortdurend probleem met de politie et de moto bleef 3 weken staan bij de politie en werd tegen een zwaar bedrag teruggegeven. Hun verhaal is dat het nooit hun schuld is. Wij weten dat de Politie hoog corrupt is maar…..Wij hebben uiteindelijk geen tweede moto besteld en de eerste is nu bij Gaston, thuis. Jammer! Wij denken eraan die mee te geven in Kirundo voor de dienst SEMAP in oprichting, service de maintenance préventive’(zie verder)waar ze absoluut een vervoer naar de afgelegen centres de santé zullen nodig hebben voor de reparaties.
Zoals ik drie maanden geleden vertelde was een budget beloofd van de Belgische coöperatie. Het geld stroomde binnen rond 15 december, ten minste de eerste tranche.
Eerst één budget van 12.000.000 BIF soit +- 6400 EUR om een opleiding van 10 jongeren te geven gedurende zeven maanden. Eén maand om de gebouwen te herstellen,(zie foto’s) de cursussen op punt te stellen, de leraren en leerlingen te rekruteren en een ‘formation humaine’ te geven aan de nieuwe straatkinderen.6 maanden voor de opleiding, stages, leren beheren,prijzen berekenen, boekhouding enz en supervisie door AHD.Voeding voor 10 leerlingen inbegrepen.
Hoe is het project SEMAP ontstaan? Bij de maandelijkse trip naar Kirundo waar de CTB een groots project heeft onder de leiding van Dr Abdoulaye, collega uit Niger, ontdekte ook Réginald en wij met hem, de grote nood van de ziekenhuizen en ‘centres de santé’ aan een dienst van ‘maintenance préventive’-preventief onderhoud, op gebied van elektriciteit, loodgieterij en slotmakerij. Ook overal waar wij gaan is het gebrek aan echte elektriciens en loodgieters zichtbaar. Zelfs het sanitair materiaal in deftige hotels is het meestal van slechte kwaliteit en niet functioneel opgevat. In één hotel bij voorbeeld moest men verplicht op het toilet gaan zitten om te kunnen onder de douche staan!!!!
Overal lekt wel een kraan, een muur lekt, de wc bakken lopen leeg en het personeel moet met bidons water van 25 liters rondlopen, die wij moeilijk kunnen opheffen, laat staan ons ermee wassen. Wij hebben dan met vereende koppen een voorstel uitgedokterd, becijferd en dit werd dan na discussie met de plaatselijke projectleiding aanvaard. Alles is voorzien in het budget, zelfs de voeding van onze 10 straatjongeren wat voor ons een grote opluchting is.
Wij hebben met onze kinderen een ziekenhuis en een ‘centre de santé ‘bezocht. Wij hebben ontdekt dat ze geen water hadden sinds 6 maanden omdat een buis een paar honderd meter ervan kapot is en niemand is aangesteld om te repareren(gebrek aan middelen, aan motivatie, aan bekwaamheid, aan verantwoordelijkheid?) In het ziekenhuis waar er geopereerd wordt ontbrak bijna alle operatielampen omdat zulke modellen niet of moeilijk te vinden zijn. Alle wat gesofisticeerd materiaal moet komen vanuit Bujumbura komen of daar of in het buitenland (meestal Dubai) besteld worden. Een winkel met voorraad bestaat gewoon niet in het binnenland. De kasten in de operatiezaal zijn verroest, meer dan de helft van de apparaten, aspiratietoestel, elektrische bistouri, klein beademingstoestel functioneren niet, en een wisselstuk dat pech heeft is wegens de afkomst van de apparatuur uit de rijkere landen, vaak niet meer te bekomen. Ofwel duurt de bestelling maanden vooraleer ter plaatse geleverd te worden. Een voorbeeld: een autoclaaf (stoomstérilisator) in een aantal ziekenhuizen geleverd door een Europese donor twee jaar geleden door een Belgisch firma werd nog nooit gebruikt omdat de hoogste bereikte temperatuur is 30 ° in plaats van 80°!!! Voorlopige oplossing: al het operatielinnen dat normaal in een autoclaaf (vochtige warmte) wordt in een Poupinel gesteriliseerd. En zo gaat al het linnen voortijdig verslijten.
Wij zijn op zoek naar de leverancier en trachten nu een oplossing te vinden. Wie heeft besteld, wie heeft betaald, wie heeft er iets in zijn zak van gehouden? Waarom wordt er niet gereageerd op terrein?
Het vervangen van onderdelen van drukmeters,het onderhouden van petroleum koelkasten en generatoren, het vervangen van tl-lichten en een klein voorraad bijhouden, het klein onderhoud en herstellingen van de auto’s en de motos van het ministerie of de CTB en andere organisaties (door onze mecaniciens), wat schilderwerk uitvoeren zou zeker van het grootste nut zijn des te meer dat ze telkens naar Buja moeten gaan voor de kleine problemen.
In december hebben wij dus een technisch ingenieur, Jean-Berckmans, gevonden afkomstig uit Bujumbura die akkoord ging een cursus in het Kirundi op te stellen en te gaan werken in Kirundo om de basiscursussen elektriciteit en loodgieterij te geven per modules en aangepast aan het ritme en mogelijkheden van de jongeren.
Ter plaatse, in Kirundo zelf, hebben wij Jules gevonden, een gewezen logisticus van Artsen Zonder Grenzen die gemotiveerd lijkt en blijkbaar vooral een praktische kennis heeft van de elektriciteit. Hij wordt verantwoordelijk gesteld over de praktische stages van de leerlingen en hij zal ze meenemen om nu al werkjes te aanvaarden en te sparen tegen het moment dat ze voor de kosten zelf moeten draaien…
Het budget van de BTC betaalt de oprichting van het gebouw dat we hebben gevonden (3 muren, zonder dak, met een onderhoudsput, goed gelegen in vol centrum, maar nog geen elektriciteitsaansluiting, geen wateraansluiting en geen latrines. Voor dit project gebruiken wij een derde van het gebouw.(zie foto’s), een schoollokaal is ondertussen gebouwd (zie foto’s) , het dak (golfplaten ) de toilet . We moeten nog de elektriciteit (zelf) aanleggen met onze leerlingen en profs. en de kranen zelf plaatsen. De schrijnwerker moet nog tafels en stoelen leveren.
En zo zijn de lessen op 15 januari van sart gegaan. De aanwezigheid was 100%, de motivaties ook en de niet geletterden hadden bij de eerste testen de beste resultaten!! Waarom? Meer aandacht, meer orale geheugen….? Bij de 10 leerlingen hebben wij een vijftal bijgevoegd, ex- straatjongeren van andere steden die nog geen werk gevonden hebben. Iedereen slaapt nu in het huisje die we oorspronkelijk gehuurd hadden met het geld van de Gentse spaghetti dag in augustus van vorig jaar. (3 slaapkamers en een kleine woonkamer die ‘s avonds een slaapkamer wordt) Er is ook een meisje van 16 bij die ouders heeft maar niet meer naar school gegaan voor het einde van de lagere school.
Het huishoudelijk reglement is zeer strikt. Ze hebben twee ex-straatkinderen als begeleiders,Ernest en Eric (mecaniciens) elk moment van de dag is geprogrammeerd ,lessen, stages, kuis- en wasbeurten, de sport inbegrepen. Ze staan op om 5h30 en gaan slapen rond 21h. Binnenkort krijgen ze lessen over familiale planning, besmettelijke ziektes en preventie, eerste hulp noties die medici of paramedici zullen komen geven.
Ze worden opgevangen, gelogeerd, gevoed, krijgen zeep voor afwas en was, en krijgen les maar geen zakgeld. AHD komt regelmatig tussen in de medicamenten, kleren enz.
In oktober werden Salvator en Matthias (zie foto’s) ontdekt door Eric en Ernest (mecaniciens van Gaston die in het ‘Gentse huis’ wonen). Ze leefden onder een Coca-Cola container. Zij hadden een put in de grond gegraven onder de bewuste container om een beschutting te hebben voor hun spullen en om te kunnen slapen. Zij hadden honger en waren heel onhygiënisch. Salvator kent zijn leeftijd niet, kent zijn ouders niet , herinnert zich een dorp waar hij alleen is opgegroeid, links en rechts gevoed door dorpelingen. Ondanks zijn jonge leeftijd (wij aanvaarden normaal alleen maar grote adolescenten) hebben Ernest en Eric hem opgevangen en verdelen de pot met hem. Salvator had maar één wens: leren lezen en schrijven. Zijn ogen sprankelen van leergierigheid. Ik ben toen met hem gegaan naar scholen om te vragen hem in te schrijven bij de eerste lager school. Ze bekeken mij met grote ogen aan. Hij werd uiteindelijk toch aanvaard, en het lukt echt goed . Bij mijn laatste bezoek 10 dagen geleden toonde hij mij heel fier zijn schriften, hij kent nu alle letters van het alfabet en de cijfers tot 12(+ - / X < >).Hij was na zes weken de 7de van zijn klas.
Verleden week leek hij mij opgegroeid in een paar weken tijd. Met een groot glimlach kwam hij zijn schriften tonen. Hij kan alle handelingen maken tot twaalf(+ - X / ><) en alle letters van het alfabet). Hij kwam aan mijn oor vragen om een rugzakje voor zijn schriften, kleren en schoenen voor de mis… Thuis moet hij op de grond schrijven. Ze hebben geen tafel noch stoel. Ze eten met de vingers uit een gemeenschappelijk bord. Salvator ziet er gelukkig uit tussen al die grote gasten. Ze zijn momenteel 17 in het huisje, formateurs en ingenieur inbegrepen. Matthias (17 jaar?) heeft het ook volgehouden (drugsprobleem).Toen hij onder de container woonde had hij haar met dretsen (?)Hij was heel fier zijn geknipte haren te tonen in een plastiek zak!! Hij was bij de eersten bij de test elektriciteit.
Met een ander budget moeten wij 5 auto rijscholen in verschillende steden managen. Ze zullen naast de vroegere scholen in automechaniek van Gaston beginnen functioneren.
Deze projecten zijn in principe totaal onafhankelijk en hebben als doel onmiddellijk rendabel te zijn. Ze voorzien alleen maar 2 occasiewagens per rijschool of bestaande AHD garage (één om de andere te vervangen in geval van pech), maar geen budget voor begeleiders, verzekeringen, logement, benzine of voeding. Het draait al goed in Muyinga maar Gitega is een catastrofe. Het budget voor de tweede wagen is nog niet gestort en de eerste valt continu in panne. Het is een continue zoektocht naar wisselstukken en natuurlijk wordt AHD aangesproken om te betalen want zij zelf nog niet kunnen. Daarbij komt het probleem van de afgestudeerden die al bij de politie hun rijbewijsexamen afgelegd hebben en hem niet krijgen. Die zijn dan ook kwaad. Wij gaan regelmatig naar de dienst rijbewijzen in kwestie in Bujumbura. Op de tafels liggen stapels aanvragen (juni verleden jaar) Maar iedereen weet dat de rijbewijzen worden afgekocht, zelfs zonder testen noch lessen, voor een serieus bedrag (toch minder dan een rijschool). Dus de anderen laten wachten is een goede manier om de winkel te laten draaien. En verschillende niveaus zouden medeplichtig zijn, politie inbegrepen…
Daarnaast komen nog 5 ateliers de gietijzer .Er is geen budget voorzien voor de opvang van straatkinderen noch voor de zendingen van Gaston, wel voor een mini stock métaal, de uitrusting van het atelier, aanpassing van gebouw, de loon voor de opleider in het lassen van gietijzer (fer forgé in het Frans). De lokale AHD zetel overleeft nog altijd dank zij de giften uit Gent, Leuven. Anderzijds wordt verwacht dat elk atelier zo rap mogelijk rendabel wordt en dat ze dan autonoom straatjongeren zullen helpen. . De leerlingen een vijftal verdeeld over de 5 ateliers zullen waarschijnlijk geen straatjongeren mogen zijn wel omdat wij kunnen financieel niet zowel logement als medische kosten en voeding en kleren dragen.
Het atelier van fer forgé in Bujumbura is klaar, de verbouwingen, elektriciteit, toilet. Een eerste bestelling: 8 metalen boekenrekken zijn geleverd, er wordt prijs gevraagd voor een tuinkiosk en een grote dubbel portaal….
Elk atelier moet een boekhouding houden , de opleiding gebeurd door MIN(Leuven) en gevolgd door mij. De grootste moeilijkheid is te laten verstaan dat elke uitgave met een document moet verantwoord worden. Hier vindt men alles op de markt of liever op de zwarte markt (zo letterlijk genoemd ) Een factuur ? ja direct! Voor welk bedrag ? je mag kiezen ! Dubbel dan het bedrag dat je betaald heeft? Waarom niet?... En zo moeten we verder met strikte regels van de CTB. Niet evident. Een ander probleem is geld aan de kant te zetten. Een zichtrekening hebben ze (een gewoon mens)zelden, een spaarboek kennen ze niet (het bestaat wel) en sparen voor volgende maand nog minder. Als er winst is wordt het direct verdeeld en zelfs eten ze twee keer zoveel in geval er niets zou zijn voor ‘s anderdaags. Het zal een tijdje duren….
Voilà, ik verlaat jullie na mijn lange verhaal. Ik denk dat jullie dit in twee keren zouden moeten uitgeven, anders zullen onze vrienden niet de moed hebben om alles te lezen!!!
Veel zonnige (31 graad) zoentjes uit Bujumbura
Françoise & Réginald
8 februari 2010.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
Opmerking: Alleen leden van deze blog kunnen een reactie posten.